با توجه به بروز ناترازی در بنزین و همچنین بالا بودن شدت مصرف انرژی، باید راهکارهای کارشناسی برای کاهش مصرف انرژی در نظر گرفته شود.
در حالی که تولید بنزین پالایشگاهی و بنزین ریفرمیت در سال ۱۳۹۹ بیش از مصرف کل کشور بود، تولید به ۹۹ میلیون لیتر و مصرف به ۹۰ میلیون لیتر میرسید، اما این رقم در سال ۹۹ به تولید ۹۴ میلیون لیتر و مصرف ۷۶ میلیون لیتر رسید.سال ۱۴ تولید به ۹۵ میلیون لیتر و مصرف ۸۷ میلیون لیتر رسید که علت کاهش مصرف بنزین در سالهای ۹۹ و ۴۰۰ به خاطر همه گیری کرونا و کاهش سفرهای بین شهری بوده است.در سال ۱۴ تولید و مصرف تقریباً همسان شدن به گونهای که تولید به ۱۰۴ میلیون لیتر در روز و مصرف ۱۰۵ میلیون لیتر رسید کم کم مصرف از تولید پیشی گرفته در سال ۱۴۰۲ در حالی که تولید ۱۰۴ میلیون لیتر بود، اما مصرف ۱۱۶ میلیون لیتر رسید و این روند ادامه یافت.در سال ۱۴۰۳ تولید روزانه ۱۱۱ میلیون لیتر مصرف ۱۲۴ میلیون لیتر رسید در سال ۱۴۰۴ تولید ۱۱۲ میلیون لیتر و مصرف ۱۳۰ میلیون لیتر رسید.امسال هم به طور میانگین تولید به ۱۱۵ میلیون لیتر و مصرف ۱۲۹ میلیون لیتر رسید.البته یک نکته قابل توجه است با توجه به اینکه قیمت بنزین در کشور ما یارانه ای و ارزان است، بخشی از بنزین مصرفی تحت عنوان مصرف در آمارها میآید، در واقع بنزینی است که به صورت قاچاق از کشور خارج میشود و این به خاطر بالا بودن قیمت بنزین در کشورهای همسایه نسبت به ایران است.
در حالی که بنزین در کشور ما ور سهمیه ای لیتری ۱۵۰۰ تومان و نرخ آزاد ۵ هزار تومان است و نرخ داخلی در واقع ۹ هزارم دلار به ازای هر لیتر برآورده میشود، اما قیمت در کشور همسایه ایران در شمال شرق یعنی ترکمنستان حدود ۷۰ هزار تومان یعنی به اندازه چهار دهم دلار قیمت بنزین در همسایه شرقی افغانستان یک دلار یعنی حدود ۱۷۰ هزار تومان در پاکستان یک.۱ دلار یعنی ۱۸۷ هزار تومان در کشور آذربایجان هر لیتر بنز ۶۷ سنت یعنی معادل ۱۱۵ هزار تن در ارمنستان یک و نیم دلار یعنی ۲۵۵ هزار تومان در ترکیه ۱.۳۶ دلار یعنی ۲۳۰ هزار تومان در عراق ۶۵ سنت یعنی ۱۱۰ هزار تومان هر به فروش میرسد.این تفاوت قیمت بنزین در کشورهای همسایه با داخل ایران وسوسه ایجاد میکند که تا قاچاقچیان به قاچاق بنزین بنزین ارزان و یارانهای بپردازند که برآورد میشود روزانه حدود ۲۰ میلیون لیتر بنزین از کشور قاچاق میشود .جنگ تحمیلی رمضان باعث شد که قیمت جهانی نفت و فرآوردهها در بسیاری از کشورهای همسایه افزایش پیدا کنند اما در کشورهای دارای یارانه ای یا کنترل قیمتی مانند عراق آذربایجان و ترکمنستان این افزایش محدودتر بود، در حالی که در کشورهای مانند ترکیه ارمنستان و پاکستان که قیمت بیشتر با بازار جهانی اثر افزایش قیمت محسوستر بود در کشور ما هم با عرضه بنزین سوپر در بورس انرژی هر لیتر بنزین سوپر حدود ۸۵ تا ۸۹ هزار تومان قیمت خورده است، یعنی این سیگنال و علامتی است که قیمت واقعی بنزین به هیچ وجه به نرخ های ۱۵۰۰ یا ۵ هزار تومان نیست بلکه بسیار بالاتر از این رقم است گفته میشود هر لیتر بنزین وارداتی حدود ۸۰ تا ۹۰ هزار تومان است و هر لیتر بنزینی که در کشور تولید میشود در پالایشگاهها حداقل ۶۰ هزار تومان تمام میشود.
بنابراین بنزین ارزان و سهمیهای در واقع با پرداخت یارانههای پنهان کشور با یارانههای پنهان که از جیب همه ملت پرداخت میشود عرضه میشود، اما راههای کاهش مصرف بنزین در کشور یکی تنوع بخشی و سبد سوخت از جمله استفاده از خودروهای دوگانه سوز همچنین مسئله از رده خارج کردن خودروهای فرسوده است که مصرف بنزین را کاهش دهد.بر اساس استاندارد اروپا میزان مصرف ویزی در ۱۰۰ کیلومتر پیمایش ۳ تا ۵ لیتر است، در خودروهای تازه شمارش شده ایران بین ۸ تا ۱۰ از در خودروهای فرسوده بین ۱۶ تا ۲۲ لیتر است، در موتور سیکلتها نیز برای موتورهای نوشماره داخلی ۳ لیتر و در فرسود ۶ لیتر است به از الو سلام وقت بخیر در حال حاضر کل ناوگان کشور حدود ۴۱ میلیون دستگاه است که خودروهای فرسوده در موتور سیکلت ۱۱ میلیون ۲۰۰ هزار دستگاه سواری ۶ میلیون و پونصد هزار در وانت ۵۱۸ هزار وانت ۵۱۸ هزار دستگاه تاکسی ۱۹۰ هزار اتوبوس شهری ۱۸ هزار مینی بوس ۶۹ هزار دستگاه و کامیون و کامیونت کشنده ۲۵۰ هزار دستگاه و مجموعه وسایل نقلیه فرسوده در کشور حدود ۲۲ میلیون دستگاه بیش از ۵۰ درصد از وسایل نقلیه در گردش در کشور فرسوده و پر مصرف هستند.بنابراین باید روند نوسازی ناوگان فرسوده و جایگزین آن ناوگان نو و کم مصرف سرعت بگیرد و همچنین ناوگان عمومی و حمل و نقل عمومی در کشور بیشتر شود تا مصرف بنزین کاهش پیدا کند.یکی دیگر از اقداماتی که برای کاهش مصرف بنزین پیشنهاد میش…ود استفاده از گاز سیانجی یا گاز فشرده طبیعی به جای بنزین و یا گاز ال پی جی یعنی گاز مایع فشرده به جای بنزین است.
همچنین به کار گرفتن خودروهای برقی و ناوگان و نوسازی ناوگان فرسوده با خودروهای برقی و از طرفی هم کاهش دادن سهمیه بنزین ارزان برای خودروها که کسانی که مصرف بیش از حد دارند، بتوانند بخشی از مصرف سهمیه خود را از طریق بورس انرژی تهیه کنند.دولت بر اساس سیاستی که دارد قصد افزایش قیمت بنزین را ندارد اما با روشهایی مانند محدود کردن سهمیهها و نیز نوسازی ناوگان فرسوده و گسترش ناوگان میتواند مصرف بنزین را کاهش دهد.در حال حاضر از ابتدای سال تاکنون بلیط مترو و بی آرتی یعنی حمل و نقل عمومی شهری در تهران رایگان شده و در حال حاضر اعلام شده است که مترو در مشهد نیز رایگان شده است و این اقدام مناسبی برای تشویق مردم به استفاده از حمل و نقل عمومی به جای خودروهای شخصی و در نتیجه مصرف بنزین در کشور به شمار میرود.به هر حال در شرایطی که دشمن تلاش میکند که با تحریم دریایی فروش نفت و واردات فراوردهای نفتی از جمله بنزین را برای کشور ایران محدود کند.راههایی مانند کاهش مصرف و همچنین جلوگیری از قاچاق و نزدیک شدن بنزین به قیمت واقعی میتواند در کاهش روند رو به رشد بنزین کمک کند.
مدیر مسئول: میلاد مانوسیان
خبرنگار: آرمین حضرتی
منبع: خبرگزاری فارس
