خبرگزاری رویترز در بحبوحهٔ برگزاری نشستهای فنی غیرمستقیم ایران و آمریکا در دوحه، به نقل از دو منبع ارشد ایرانی نوشته که ایران بر بهرسمیت شناخته شدن کنترل خود بر تنگه هرمز اصرار دارد و حاضر نیست از این خواسته خود عقبنشینی کند.
رویترز به نقل از منابع ایرانی مدعی شده که ایران خواهان «دریافت هزینه از کشتیهای ورودی و خروجی از خلیج فارس است، حتی اگر (قرار باشد) این کار را با زور انجام دهد.» این ادعاها در شرایطی مطرح شده که ایران بارها اعلام کرده که تنها قرار است مبلغی با عنوان «هزینه خدمات» از کشتیهای عبوری از تنگه هرمز در ازای خدمات ارائهشده به این کشتیها، پس از دورهٔ ۶۰ روزهٔ تفاهم با آمریکا دریافت شود. تهران بارها بر پایبندی خود بر اصول بینالمللی کشتیرانی تأکید کرده است.ایران ذیل یادداشت تفاهم با آمریکا موافقت کرده که به مدت ۶۰ روز اجازهٔ عبور کشتیها از تنگه هرمز را بدون دریافت عوارض بدهد. اما به اعتقاد ایران، متن توافق به این کشور اجازه میدهد که همچنان کنترل خود بر آبراهٔ تنگه هرمز را حفظ کرده و بر عبور کشتیهای این مسیر نظارت داشته باشد.رویترز به نقل از منابع ایرانی خود تأکید کرده که ایران خواهان حفظ کنترل تنگه هرمز است و مذاکرهکنندگان ایرانی تا زمانی که بر سر این موضوع با آمریکا به توافق نرسند، «به سایر حوزههای اختلافی در مذاکرات صلح با واشنگتن وارد نخواهند شد.»بر اساس این گزارش، در صورت عدم تمدید تفاهمنامهٔ ایران و آمریکا، تهران از اواسط ماه آگوست دریافت هزینه از کشتیها را آغاز خواهد کرد، هرچند هنوز فهرستی از میزان یا نحوهٔ دریافت هزینه تعیین نشده است.
ایران در طول جنگ رمضان نیز به صورت کامل حاکمیت خود بر تنگه هرمز را به اثبات رساند و کشتیهای عبوری همگی با اجازهٔ ایران قادر به عبور از مسیرهای اعلامی ایران بودند. در آن زمان اخباری مبنی بر دریافت «عوارض» توسط ایران منتشر شده بود، اما بعدها مقامات ایرانی اعلام کردند که اگر هزینهای هم دریافت شود، «هزینه خدمات» خواهد بود.ایران در حالی خواستار اعمال حاکمیت خود بر تنگه هرمز است که آمریکا بهشدت با این مسئله مخالفت کرده است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، هفتهٔ گذشته گفت که هیچ عوارضی برای عبور از تنگه دریافت نخواهد شد مگر اینکه خود واشنگتن تصمیم به اعمال آن بگیرد. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، نیز در نشستی با کشورهای حوزهٔ خلیج فارس اعلام کرد که هیچ کشوری حق ندارد تردد دریایی را مسدود کند یا برای عبور از یک آبراههٔ بینالمللی عوارض دریافت نماید.با این حال، منابع ایرانی در گفتوگو با رویترز گفتهاند که ایران تفاهم خود با آمریکا را به این معنا تفسیر میکند که «میتواند کنترل بر تمام ترددهای تنگه را حفظ کند، هرچند در دورهٔ موقت هزینهای دریافت نکند» و همچنین «اگرچه ایران باید ترتیبات را با کشورهای حوزهٔ خلیج فارس مورد بحث قرار دهد، ملزم به توافق با آنها نیست.»رویترز به نقل از یکی از مقامات ارشد ایرانی نوشته که «ایران اجازه نخواهد داد وضعیت به روال قبل از جنگ بازگردد.» در این گزارش آمده است که به اعتقاد ایران، ترتیبات جدیدی باید بر هرمز حاکم باشد که «انتخاب نحوهٔ ورود و خروج کشتیها توسط ایران، حق ممانعت از ورود هر کشتی که از نظر ایران تهدیدی برای امنیت این کشور به حساب میآید و دریافت هزینه برای خدمات اجباری که ارائه میدهد» را شامل میشود.
رویترز به نقل از این مقام ارشد مدعی شده که «ایران آماده است در صورت عدم توافق سایر کشورها با شرایطش، خواستههای خود بر سر تنگه را از طریق زور عملی کند و حتی اگر به رویارویی مجدد و تشدیدشده با آمریکا منجر شود، عقبنشینی نخواهد کرد.»رویترز به نقل از یکی دیگر از مقامات ارشد ایرانی هم نوشته که ایران «فرصتی تاریخی» برای تضمین یک مزیت بلندمدت به دست آورده است. این مقام افزوده که کشورهای صاحب کشتی در نهایت مدیریت ایران بر تنگه هرمز را میپذیرند، زیرا هزینهٔ اختلافات رو به افزایش است و واشنگتن نیز برای تضمین تداوم تأمین انرژی جهانی، آن را خواهد پذیرفت.پیش از این نیز وزیر امور خارجه ایران در کنفرانس خبری با همتای عراقی در بغداد گفته بود که «تنگه هرمز تحت مدیریت ایران، بعد از رفع موانع به ظرفیت قبل از جنگ برمیگردد و مسئولیت این ترتیبات با ایران است.» وی تأکید کرده بود که «هرگونه دخالت در مدیریت تنگه هرمز برای اتخاذ ترتیبات جدید، تنها منجر به پیچیده شدن اوضاع و تأخیر در بازگشایی تنگه هرمز خواهد شد.»
مدیر مسئول میلاد مانوسیان
خبرنگار : آرمین حضرتی
منبع : خبرگزاری فارس
